ABD-İran uzlaşısı küresel piyasalarda risk iştahını destekledi

A1 Capital’in günlük analizinde, ABD ve İran’ın savaşı sonlandırmak, Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticari geçişlere açmak, ABD’nin İran limanlarına yönelik blokajını kaldırmak ve nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süreci başlatmak konusunda uzlaşı sağladığı belirtildi. Taslak anlaşmada İran’ın nükleer programını mevcut seviyede tutması, yeni uranyum zenginleştirmemesi ve tesislerini genişletmemesi gibi maddelerin yer aldığı, buna karşılık ABD’nin yeni yaptırımlar uygulamaması, belirli süreli petrol yaptırımı muafiyeti sağlaması ve İran’ın dondurulmuş varlıklarından 25 milyar doların serbest bırakılmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Analizde, anlaşmanın henüz nihai niteliğe kavuşmadığı ve resmi imzanın İsviçre’de atılmasının beklendiği vurgulanırken, uygulama detaylarının piyasaların yönü açısından kritik önem taşıdığı kaydedildi.

A1 Capital, piyasaların anlaşma haberine özellikle Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılma ihtimali nedeniyle güçlü tepki verdiğini belirtti. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda arz kesintisi riskinin azalmasının enerji fiyatları üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi. Bu gelişmenin ardından Brent petrolün yaklaşık 4 dolar gerileyerek 83 dolar seviyelerine, ABD ham petrolünün (WTI) ise 80-81 dolar bandına düştüğü aktarıldı.

Analizde, petrol fiyatlarındaki düşüşün yalnızca enerji maliyetleri açısından değil, küresel enflasyon beklentileri ve merkez bankalarının para politikaları açısından da olumlu karşılandığı belirtildi. Enerji maliyetlerinin gerilemesinin enflasyon baskılarını hafifletebileceği beklentisiyle küresel hisse senedi piyasalarında yükselişler görüldüğü, Asya borsalarında güçlü alımlar yaşandığı ve ABD ile Avrupa vadeli endekslerinin artıya geçtiği ifade edildi.

Dolar endeksinin de güvenli liman talebindeki azalma ve enflasyon endişelerinin hafiflemesiyle birlikte son 10 günün en düşük seviyelerine gerilediğine dikkat çekilen analizde, Avustralya doları, Yeni Zelanda doları, euro ve sterlin gibi risk iştahına duyarlı para birimlerinde toparlanma görüldüğü kaydedildi.

Altın piyasasında ise jeopolitik risklerdeki gerilemeye rağmen yükseliş yaşandığı belirtilen değerlendirmede, petrol fiyatlarındaki düşüşün faiz artışı beklentilerini azaltması ve doların zayıflaması nedeniyle altının destek bulduğu ifade edildi. Böylece yatırımcıların altını jeopolitik risklerden ziyade daha düşük faiz ve zayıf dolar beklentileriyle fiyatladığı aktarıldı.

Analizde, emtia piyasalarının artık savaş risklerinden çok savaş sonrasında oluşabilecek ekonomik dengeleri fiyatlamaya başladığı belirtilirken, önümüzdeki dönemde merkez bankalarının açıklamaları, Çin ekonomisinden gelecek veriler ve küresel büyüme görünümünün daha önemli hale gelebileceği değerlendirildi.

Türkiye açısından gelişmenin olumlu olduğu vurgulanan analizde, enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye için petrol fiyatlarının 90-100 dolar bandından 80-85 dolar seviyelerine gerilemesinin cari açık, enflasyon, akaryakıt maliyetleri ve ulaştırma giderleri üzerinde rahatlatıcı etkiler yaratabileceği ifade edildi. Bu durumun aynı zamanda Borsa İstanbul’da özellikle bankacılık, ulaştırma, perakende ve iç talebe duyarlı sektörlerde risk iştahını artırabileceği belirtildi.

A1 Capital, anlaşmanın kırılgan bir yapıya sahip olduğuna dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’nın kısa sürede tam kapasiteyle çalışmaya başlamayabileceği, sigorta ve navlun maliyetlerinin hızlı şekilde normalleşmeyebileceği ve İran petrolünün küresel piyasalara dönüşünün zaman alabileceği ifade edildi. Ayrıca nükleer program, bölgesel gerilimler ve yaptırımların uygulanma takviminin de risk unsuru olmaya devam ettiği kaydedildi.

Analizde, piyasanın mevcut durumda savaşın tamamen sona erdiğini değil, en kötü senaryonun şimdilik gündemden çıktığını fiyatladığı değerlendirmesine yer verildi. Bu nedenle petrol fiyatlarında gerileme, küresel hisse senetlerinde yükseliş ve gelişmekte olan ülke piyasalarına ilginin arttığı belirtilirken, yatırımcıların 60 günlük müzakere sürecinin sonucuna ilişkin temkinli duruşlarını korudukları ifade edildi. Resmi imza süreci, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili geçişlerin durumu ve İran petrol ihracatındaki olası artışın önümüzdeki dönemde piyasaların yönü açısından belirleyici olacağı vurgulandı.