Maliyet baskısı sektörü zorluyor, yatırım ve ihracat umut veriyor

Ankete göre ikinci çeyrekte dağıtıcı üyelerin satışları dolar bazında yüzde 0,71 artarken, üretici üyelerin satışları yüzde 3,79 geriledi. Üyelerin stoklarında da önceki çeyreğe göre ortalama yüzde 2,81 düşüş kaydedildi. Dağıtıcı üyelerin stokları yüzde 1,25, üreticilerin stokları ise yüzde 4,82 azaldı.

Sektörün ikinci çeyrekte yaşadığı sorunların başında yüzde 78,1 ile “maliyetlerdeki aşırı artış” gelirken, bunu yüzde 73,4 ile “nakit akışında yaşanan problemler” ve yüzde 46,9 ile “iş ve ciro kaybı” izledi. Üyelerin yüzde 35,9’u kargo maliyetlerindeki artış ve teslimat gecikmelerine, yüzde 32,8’i gümrüklerde yaşanan sorunlara, yüzde 17,2’si ise tedarik sorunları ve mevzuat değişikliklerine dikkat çekti.

Tahsilat süreçlerinde de olumsuz seyir devam etti. Tahsilat sürecini önceki çeyreğe göre daha kötü veya çok daha kötü olarak değerlendiren üyelerin oranı yüzde 43,8 olurken, sürecin iyileştiğini belirtenlerin oranı yüzde 7,8’de kaldı.

İstihdam tarafında ise sektörün büyük ölçüde mevcut seviyesini koruduğu görüldü. Ankete katılan üyelerin yüzde 57,8’i istihdamını korurken, yüzde 18,8’i istihdamını artırdı. İstihdamının azaldığını belirtenlerin oranı yüzde 23,4 oldu. Dağıtıcı üyelerde istihdamını azaltanların oranı yüzde 30,6 ile üretici üyelerdeki yüzde 14,3’lük oranın üzerinde gerçekleşti.

Sektörün gelecek döneme ilişkin beklentilerinde ise kısmi iyileşme görüldü. Önümüzdeki üç ayda yeni yatırım yapmayı planlayan üyelerin oranı yüzde 20,3 oldu. Üretici üyelerde bu oran önceki anketteki yüzde 23,7’den yüzde 28,6’ya yükselirken, dağıtıcı üyelerde yüzde 17,6’dan yüzde 13,9’a geriledi.

2026’nın üçüncü çeyreğinde yurt içi satışların bir önceki yılın aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 1,33 artması bekleniyor. Sektörün daha olumsuz bir seyir izleyeceğini öngören dağıtıcı üyelerin oranı yüzde 55,9’dan yüzde 36,1’e, üreticilerin oranı ise yüzde 52,6’dan yüzde 35,7’ye geriledi.

Üreticilerin kapasite kullanım oranı da ikinci çeyrekte yükseldi. İlk çeyrekte yüzde 68,16 olan ortalama kapasite kullanım oranı ikinci çeyrekte yüzde 73,93’e çıktı. Üyelerin üretimi 2025’in aynı dönemine göre yüzde 1,79 artarken, ihracat da dolar bazında yüzde 2,68 yükseldi.

OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, anket sonuçlarının sektör üzerindeki ekonomik baskının sürdüğünü gösterdiğini belirterek, “Özellikle üretici üyelerimizde satışlardaki daralma, dağıtıcı tarafında istihdamdaki gerileme ve şirketlerin büyük bölümünün maliyet artışları ile nakit akışı sorunlarını öncelikli gündem olarak göstermesi, sektörümüzün üzerinde oluşan baskının devam ettiğini gösteriyor” dedi.

Özçete, üretim ve ihracattaki artış ile kapasite kullanım oranındaki yükselişin sektörün dayanıklılığını ortaya koyduğunu ifade ederek, “Önümüzdeki döneme ilişkin satış beklentilerindeki iyileşme de sektörün kontrollü bir toparlanma sürecine girebileceğine işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Sektörün Türkiye ekonomisine üretim, ihracat ve istihdam açısından önemli katkılar sağladığını vurgulayan Özçete, ekonomik öngörülebilirliğin güçlendirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması, maliyet baskısını azaltacak uygulamaların hayata geçirilmesi ve üretim ile ihracatı destekleyen politikaların sürdürülmesinin önem taşıdığını kaydetti.