BM: İklim krizinin merkezinde su var

BM, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerine dikkat çekerek küresel ölçekte hem su kıtlığının hem de su kaynaklı afetlerin arttığını bildirdi. Artan sıcaklıkların yağış düzenlerini bozduğu ve su döngüsünü doğrudan etkilediği vurgulandı.

Dünya genelinde 2 milyardan fazla insan güvenli içme suyuna erişemezken, küresel nüfusun yaklaşık yarısının yılın belirli dönemlerinde ciddi su kıtlığı yaşadığı belirtildi. Bu durumun, iklim değişikliği ve nüfus artışıyla birlikte daha da kötüleşmesinin beklendiği ifade edildi. Dünya üzerindeki suyun yalnızca yüzde 0,5’inin kullanılabilir tatlı su olduğu, son 20 yılda ise toprak nemi, kar ve buz dahil kara su depolarının her yıl ortalama 1 santimetre azaldığı aktarıldı.

Açıklamada, buzulların, kar örtüsünün ve donmuş toprakların erimesinin özellikle orta ve yüksek enlemler ile dağlık bölgelerde yaşayan insanlar ve ekosistemler üzerinde ciddi etkiler yarattığına dikkat çekildi. Bu durumun sulama, hidroelektrik üretimi ve içme suyu temini gibi alanları da doğrudan etkilediği kaydedildi.

İklim değişikliğinin, arazi kullanımı ve kirlilikle birlikte tatlı su ekosistemlerinin bozulmasına ve bu sistemlere bağlı türlerin yok olmasına yol açtığı belirtilirken, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece  ile sınırlandırılmasının su kıtlığı yaşayan nüfus oranını yaklaşık yarıya indirebileceği ifade edildi.

Su kalitesinin de risk altında olduğu vurgulanarak, artan su sıcaklıkları ile sıklaşan sel ve kuraklıkların su kirliliğini artırdığına dikkat çekildi.

Öte yandan iklim değişikliğinin su kaynaklı afetleri de artırdığına işaret edilerek, aşırı hava olaylarının daha sık ve şiddetli hale geldiği belirtildi. 2000 yılından bu yana sel felaketlerinin yüzde 134 arttığı, kuraklıkların sayısı ve süresinin ise yüzde 29 yükseldiği kaydedildi. Son 50 yılda doğal afetlere bağlı ölümlerin yüzde 70’ini su kaynaklı felaketlerin oluşturduğu bildirildi.

Artan su kıtlığının gıda üretimi üzerinde de baskı yarattığına dikkat çekilen açıklamada, küresel tatlı su kullanımının yaklaşık yüzde 70’inin tarımda gerçekleştiği ve bir kişinin günlük gıda ihtiyacının karşılanması için 2 bin ila 5 bin litre su gerektiği ifade edildi.

Birleşmiş Milletler, sağlıklı su ekosistemlerinin korunması ve su yönetiminin iyileştirilmesinin hem sera gazı emisyonlarını azaltabileceğini hem de iklim kaynaklı riskleri düşürebileceğini belirtti. Sulak alanların karbon depolayarak iklim değişikliğiyle mücadelede önemli rol oynadığı, aynı zamanda taşkınlara karşı doğal koruma sağladığı ve suyun depolanması ile arıtılmasına katkı sunduğu kaydedildi.

Ayrıca erken uyarı sistemlerinin afet zararlarını önemli ölçüde azaltabileceği, iklime dayanıklı su ve sanitasyon sistemlerinin her yıl yüz binlerce bebeğin hayatını kurtarabileceği ifade edildi. Damla sulama gibi suyu verimli kullanan tarım yöntemlerinin ise su kaynakları üzerindeki baskıyı azaltmada kritik rol oynadığı vurgulandı.

Hibya Haber Ajansı